Held van beroep - Adriaan Jaeggi
Boeiende zoektocht naar rust in wereld zonder moeder
‘Coming of age’ verhalen zijn er in vele vormen, maar hebben altijd hetzelfde basiselement: de persoonlijke groei van een protagonist richting volwassenheid. Held van Beroep van schrijver Adriaan Jaeggi is ook zo’n boek. Het gaat over de vijftienjarige Sam, die samen leeft met zijn drie zussen, zijn vader en zijn moeder, totdat de laatste overlijdt. Vanaf dan volgen we Sam, die weer grip moet zien te krijgen op een leven zonder moeder.
De lezer wordt geïntroduceerd bij de Fittipaldi's, een gezin binnen een grote familie. Een grote familie betekent ook: veel begrafenissen. Sam, de protagonist van het verhaal, heeft er inmiddels veel meegemaakt, waarvan de meeste van vrij verre familie en dus niet emotioneel beladen. Maar dat is anders als de moeder van Sam overlijdt. Dit is uiteraard een klap in het gezicht van het hele gezin. De vader van Sam kan er niet goed mee omgaan en weigert een klassieke begrafenis te regelen. Ooit heeft hij haar leren kennen op het water en daarom wordt besloten het lichaam (in een skikoffer) een uitvaart te geven op zee, waarbij alleen het gezin aanwezig is.
Sam begint hierna een zoektocht naar de rust, die hij thuis niet meer vindt. Hij kan zijn verdriet niet delen met zijn gezin, en reist naar zijn dementerende oma, niet om haar te verzorgen, maar omdat hij daar altijd welkom is en geen moeilijke vragen hoeft te verwachten. Daarna vertrek hij naar een Waddeneiland, naar het verlate huis van zijn andere, overleden, oma. Zo zoekt hij naar plekken waar hij zich thuis voelt, in een wereld zonder moeder.
Een terugkerend thema is de grote liefde van Sam voor water en specifiek het zwemmen, een liefde die hij deelde met zijn moeder. Deze gedeelde liefde, in combinatie met het zeemansgraf van zijn moeder, geeft een bepaalde symboliek aan het obsessieve zwemmen van Sam als parallel aan een zoektocht terug naar de moederschoot, die nu het water is.
De auteur geeft een overtuigende kijk in de geest van een puber, die zich verlaten voelt en worstelt met het volwassen worden onder groot verdriet. Het is een mooi geschreven boek met enkele prachtige passages en geloofwaardige karakterontwikkelingen. Het boek zal mensen van de leeftijd van Sam aanspreken, maar is, in tegenstelling tot veel andere ‘coming of age’ romans, volwassen genoeg geschreven om ook ouderen te kunnen boeien.
Adriaan Jaeggi was stadsdichter van Amsterdam en schreef naast poëzie ook columns en drie romans, waarvan Held van Beroep er een is. Dat boek werd genomineerd voor diverse literaire prijzen. Het inspireerde ook de top 2000 hit ‘Swim with Sam’ van a balladeer. Jaeggi overleed in 2008, op 45-jarige leeftijd, aan de gevolgen van darmkanker. Held van Beroep verscheen in 1999 bij uitgeverij Bert Bakker en telt 222 pagina’s. Het boek kost nu nog slechts vijf euro.
Waardering:
Boekbespreking door Robin Bongers
email mijGepubliceerd: 14-06-2019